Financieel Dagblad: Jaarrekeningen gemeenten geraakt door zorgchaos

Financieel Dagblad: Jaarrekeningen gemeenten geraakt door zorgchaos

De chaos in de administratie van contracten tussen zorginstellingen en gemeenten, waarvoor accountants al geruime tijd waarschuwen, begint nu gevolgen te krijgen. Circa 80 van de in totaal 393 gemeenten in Nederland halen de deadline van 15 juli voor het inleveren van de jaarrekening 2015 niet. Bovendien zal circa de helft van de gemeenten geen goedkeurende verklaring krijgen van hun accountant.

Tot die schatting komt de beroepsorganisatie van accountants, de NBA. De jaarrekeningen zijn later dan andere jaren omdat accountants nog niet klaar zijn met hun controle. Volgens Robert Mul, hoofd beleid en beroepsontwikkeling bij de NBA, is de vertraging het directe gevolg van de overdracht vorig jaar van taken op het gebied van jeugd, werk en ouderenzorg naar de gemeenten. Met deze enorme operatie is zo’n € 10 mrd gemoeid.

De accountants zeggen dat zij lang op de noodzakelijke informatie hebben moeten wachten. Gemeenten waren laat met het aanleveren van informatie, deels omdat zij op hun beurt weer moesten wachten op de zorginstellingen. De chaos is volgens de accountants zo groot dat het voor hen in veel gevallen lastig is om vast te stellen of het geld volgens de geldende regels is uitgegeven. Vandaar dat in een groot aantal gevallen de goedkeurende accountantsverklaring zal ontbreken.

Wachten

De koepel van de gemeenten, de VNG, legt de schuld voor de vertraging voor een deel weer terug bij de accountants. ‘Veel gemeenten moeten wachten op accountants (en dus niet andersom)’, schrijft de VNG. De NBA is volgens de koepel veel te laat (op 21 juni) met een handreiking aan zijn eigen achterban gekomen over de aanpak van de controle, de zogenoemde audit alert.

Het niet halen van de deadline kan leiden tot het opschorten van de uitkering uit het Gemeentefonds of kortingen op specifieke uitgaven. De gemeenten die te laat zijn hebben van het ministerie van Binnenlandse Zaken nog een maand uitstel gekregen. Het ontbreken van een goedkeurende accountantsverklaring kan aanleiding geven tot een moeizaam gesprek met de gemeenteraad.

Verschillende soorten contracten

Een belangrijk probleem is dat de gemeenten allerlei verschillende soorten contracten hebben afgesloten met de zorginstellingen. Al die contracten individueel controleren is inefficiënt en vergt te veel capaciteit van de accountants. Vandaar dat de NBA eerder dit jaar pleitte voor een pragmatische afhandeling van de contracten tussen gemeenten en zorginstellingen, waardoor de controle makkelijker wordt. Volgens de NBA hadden de gemeenten daar geen oren naar. De VNG zegt dat juist de gemeenten steeds hebben aangedrongen op een pragmatische aanpak, alleen bedoelen zij daar wat anders mee, namelijk een ander soort accountantscontrole.

Oordeelsonthouding

Accountants zeggen ook aan te lopen tegen het probleem dat gemeenten niet heel zwaar tillen aan de accountantscontrole. ‘Verschillende gemeenten hebben tegen hun accountant gezegd: doe mij maar een oordeelsonthouding. Zo’n houding is in het bedrijfsleven ondenkbaar’, aldus Mul. De VNG bevestigt dat gemeenten eerder dit jaar al om een verklaring met beperking of oordeelsonthouding hebben gevraagd, maar pas toen duidelijk was dat een goedkeurende verklaring er niet meer in zat.

De VNG trekt uit de ervaringen van dit jaar de conclusie dat de controle structureel anders opgezet moet worden, maar zegt daar nog niet echt gehoor voor te vinden bij de NBA. Mul begrijpt dat wethouders dat willen, maar hij is benieuwd wat raadsleden daarvan vinden. De gemeenten denken overigens na over de oprichting van een eigen accountantsdienst, bevestigt de VNG. Een concreet plan ligt er nog niet.

De chaos rondom de decentralisatie van zorgtaken naar de gemeente zorgt er ook voor dat verschillende zorginstellingen te laat zijn met de jaarrekening. Volgens Rob Leensen, partner bij EY en voorzitter van accountantsplatform Coziek, is duidelijk te zien dat zorginstellingen meer dan andere jaren problemen ervaren. De jaarrekeningen zouden op 1 juni ingediend moeten zijn.

‘Door financiële problemen en een toename in de verantwoordingen die instellingen moeten afleggen, is 1 juni in steeds meer sectoren dan alleen de ggz een uitdaging’, zegt Leensen. De Inspectie voor de Gezondheidzorg (IGZ) was donderdag niet in staat om cijfers te geven over het precieze aantal zorginstellingen dat de jaarrekening nog niet heeft ingediend.

Problemen ggz

Een probleem met de jaarrekeningen speelt al langer in de geestelijke gezondheidzorg (ggz). Zo’n driekwart van de grote ggz-instellingen heeft op dit moment de cijfers nog niet ingediend, blijkt uit gegevens van inkooporganisatie Intrakoop. ‘Een deel zal dit voor de vakantie nog regelen, maar ik denk dat ongeveer de helft dan nog niet klaar is’, zegt Leensen van platform Coziek, dat onderdeel uitmaakt van accountantsvereniging NBA.

In de ggz heerste over de jaren 2013 en 2014 al veel onduidelijkheid over declaraties. Sinds de overgang van een deel van de ggz naar gemeenten is die onduidelijkheid alleen maar groter geworden. In mei van dit jaar kregen de instellingen voor het derde jaar op rij uitstel voor het deponeren van de jaarrekening, tot 1 december.

Verpleging en verzorging

Ook in andere sectoren spelen de problemen. Een op de vijf verpleeghuizen, verzorgingshuizen en thuiszorginstellingen zou de jaarrekening nog niet hebben ingediend, blijkt uit een analyse van Intrakoop begin deze maand. Volgens Leensen ligt dat percentage inmiddels al lager, maar een concreet getal kan hij niet noemen. ‘Er zit wat vertraging in de gegevens die Intrakoop verzamelt.’

Als zorginstellingen niet voldoen aan de verplichtingen die ze hebben ten opzichte van banken, zoals het op tijd indienen van de jaarrekeningen, kunnen zij te maken krijgen met een hogere renteopslag over de leningen. Die renteopslag is bij veel ggz-instellingen al verhoogd, bevestigen bronnen aan het FD. Sinds de problemen met jaarrekeningen in 2013 ontstonden, zou de renteopslag bij verschillende instellingen al met 1% gestegen zijn.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *