Financieel Dagblad: Accountants waarschuwden vergeefs voor zorgchaos

Financieel Dagblad: Accountants waarschuwden vergeefs voor zorgchaos

Opnieuw eindigt een hervorming in de zorg in administratieve chaos. Honderden zorginstellingen dreigen geen goedkeuring van de jaarrekening te krijgen.Dit jaagt de zorgkosten op. ‘Als de zorgverlening aan burgers maar gewoon doorgaat.’Dat is de mantra waarmee zorgverleners, gemeenten en het ministerie van Volksgezondheid op 1 januari 2015 een ongekende reorganisatie inde zorg ingaan. Zo’n €4 mrd aan zorgtaken gaat van het Rijk naar gemeenten en hoe die operatie in zijn werk gaat,is pas op het laatste moment duidelijk. Contracten tussen zorginstellingen en gemeenten kwamen daar door tot stand onder stoom en kokend water, zegt Marita de Hair, voorzitter van de commissie gemeenten binnen de beroepsorganisatie van accountants NBA. ‘Hoe die miljarden goed geadministreerd en verantwoord moeten worden, was van later zorg.’ Later is inmiddels nu. Accountants zijn begonnen met het controleren van de jaarrekeningen 2015 van zorginstellingen en gemeenten en stuiten op grote problemen. Volgens Robert Mul, hoofd beleid en beroepsontwikkeling bij de NBA, lopen gemeenten en zorginstellingen een goede kans dat een goedkeurende verklaring voor hun jaarrekening uitblijft. Banken hebben in dat geval de mogelijkheid de lening aan de zorgverlener op te zeggen of de rente te verhogen, waardoor de kosten voor deze bedrijven stijgen. Dat probleem speelt bij gemeenten niet. De BankNederlandseGemeenten (BNG)heeft dergelijke clausules niet opgenomen in de financieringscontracten met gemeenten.Wel wacht wethouders een lastig gesprek met de gemeenteraad als de jaarrekening niet wordt goedgekeurd. Om de zorgverlening doorgang te laten vinden hebben gemeenten voorschotten betaald aan de zorgverleners. De vraag is nu: hoe weetje als gemeente datje ook dat hebt gekregen waarvoor je hebt betaald? Tot hun schrik zien accountants dat gemeenten die controletaak nu massaal bij hen neerleggen. Zij vragen accountants alle individuele contracten van gemeenten met zorginstellingen door te vlooien of er geleverd is wat was beloofd, en of dat is gebeurd conform de eisen in de contracten. Dat is gekkenwerk, zegt Rob Leensen, inkomend voorzitter van de commissie zorg bij de NBA. ‘Het gaat om grofweg zo’n 25.000 contracten, die we in enkele maanden zouden moeten controleren.We zouden onze staf in die periode moeten vertienvoudigen.’ De kans is bovendien groot dat de controle tot andere dan goedkeurende accountantsverklaringen zal leiden. De situatie van de gemeenten lijkt enigszins op de problemen die ziekenhuizen in 2013 hadden na invoering van een nieuw declaratiesysteem. Destijds werd gekozen voor uitstel van deponering en een hersteloperatie. Dat was mogelijk omdat het ging om een veel kleiner aantal spelers. Maar met zo’n duizend zorginstellingen en bijna 400 gemeenten is achteraf alles rechtbreien onbegonnen werk, stelt de NBA. De organisatie pleit daarom voor een pragmatische oplossing. Gemeenten moeten overwegen hun contracteisen voor 2015 bij te stellen om zo in overleg met zorgverleners tot een afrekening 2015 te komen. De Hair schetst een analogie met lantaarnpalen: als de gemeente een factuur heeft gekregen voor de tien bestelde palen en burgers niet klagen over onverlichte straten, durf er dan van uitte gaan dat het in orde is. En laat het idee los dat de accountant de lantaarnpalen telt en de kleur van het licht controleert. Accountants kunnen dan volstaan met één steekproef voor alle gemeentelijke contracten per zorginstelling. Met deze pragmatische aanpak maken gemeenten en zorginstellingen ook capaciteit vrij om het beter te regelen voor de toekomst. De accountants bespeuren bij de betrokken partijen nog steeds geen grote urgentie als het gaat om administratie en verantwoording. Mul: ‘Tot een zorginstelling failliet gaat of er fraude boven water komt. Dan vindt iedereen het ineens wel vreselijk belangrijk.’